به علم خود عمل نكرده متأذى مىشوند « 7 » ، براى همين است كه در دنيا بين عالم و جاهل در نفع و ضرر به اسلام و جامعهء اسلامى فرق بسيار وجود دارد . اگر عالمى منحرف شد ، ممكن است امتى را منحرف ساخته به عفونت بكشد . و اگر عالمى مهذب باشد ، اخلاق و آداب اسلامى را رعايت نمايد ، جامعه را مهذب و هدايت مىكند . در بعضى از شهرستانهايى كه تابستانها به آنجا مىرفتم ، مىديدم اهالى آن بسيار مؤدب به آداب شرع بودند . نكته‌اش اين بود كه عالم صالح و پرهيزكارى داشتند . اگر عالم ورع و درستكارى در يك جامعه يا شهر و استانى زندگى كند ، همان وجود او باعث تهذيب و هدايت مردم آن سامان مىگردد ، اگر چه لفظا تبليغ و ارشاد نكند . « 8 » ما اشخاصى را ديده‌ايم كه وجود آنان مايهء

--> ( 7 ) عن سليم بن قيس الهلالى ، قال سمعت أمير المؤمنين ، عليه السّلام ، يحدّث عن النّبيّ ( ص ) أنّه قال في كلام له : العلماء رجلان : رجل عالم آخذ بعلمه ؛ فهذا ناج . و عالم تارك لعلمه ؛ فهذا هالك . و إنّ أهل النّار ليتأذّون من ريح العالم التّارك لعلمه . ( سليم بن قيس هلالى گويد از حضرت أمير المؤمنين ( ع ) شنيدم از پيامبر حديث مىكرد كه آن حضرت در كلامش فرمود : علما بر دو گروه‌اند : عالمى كه بر علم خود كار كرده ؛ پس او نجات يافته است . و عالمى كه به علم خود عمل نكرده ؛ پس او هلاك شده است . و بدرستى كه اهل دوزخ از بوى بد عالمى كه به علمش عمل نكرده است متأذّى مىگردند . ) « اصول » كافى ، ج 1 ، ص 55 ، « كتاب فضل العلم » ، « باب استعمال العلم » ، حديث 1 . ( 8 ) امام صادق ( ع ) فرمود : كونوا دعاة للنّاس بالخير به غير ألسنتكم ، ليروا منكم الاجتهاد و الصّدق و الورع . ( مردم را به نيكى دعوت كنيد اما نه با زبانهايتان ، چنان كه مردم در شما صواب جستن و راست گفتارى و پرهيزگارى ببينند . ) « اصول » كافى ، ج 3 ، ص 164 ، « كتاب ايمان و كفر » ، « باب الصدق و اداء الامانة » ، حديث 10 .